Artykuły

RAŻĄCO NISKA CENA po zmianach w ustawie Prawo zamówień publicznych - c.d.


UWAGA! Długo oczekiwana zmiana: uściślono zapis o rażąco niskiej cenie

Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów oraz stawek robocizny i narzutów w III kwartale 2014 roku

Ceny materiałów budowlanych

WZÓR UMOWY W SPRAWIE ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO NA WYKONANIE ROBÓT BUDOWLANYCH DOTYCZĄCYCH OBIEKTU LINIOWEGO W ROZLICZENIU KOSZTORYSOWYM

Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów oraz stawek robocizny i narzutów w I kwartale 2014 roku

Szacowanie kosztów inwestycji

Kompetencje specjalistów w sporach o roboty budowlane

Odstąpienie wykonawcy od umowy z winy inwestora.

Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów oraz stawek robocizny i narzutów w III kwartale 2013 roku.

KOSZTY POŚREDNIE W BUDOWNICTWIE

- Podejście zamawiającego i oferenta do kalkulacji kosztorysowych w postępowaniach przetargowych

- Prawo zamówień publicznych będzie chronić podwykonawców

- RYNEK ROBÓT INŻYNIERYJNYCH W POSTĘPOWANIACH PRZETARGOWYCH

- Projektowanie i eksploatacja oczyszczalni ścieków

- KOSZTY MONTAŻU PRZYDOMOWYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW

- Sieć kanalizacyjna i przydomowe oczyszczalnie ścieków

- Przedmiar w postępowaniu o zamówienie publiczne

- Ceny materiałów w budownictwie w IV kwartale 2012 r.

- Koszty budowy domu jednorodzinnego, domu wielorodzinnego, hali sportowej, wysypiska odpadów komunalnych, drogi o nawierzchni z betonu asfaltowego i obiektów budowlanych w III kw. 2012 r.

- Analiza ruchu cen dla wybranych materiałów stosowanych w budownictwie drogowym w okresie od I kw. 2008 r. do III kw. 2012 r.

- Oferta wykonawcy - wynikiem kalkulacji kosztorysowej robót budowlanych czy polityki przedsiębiorstwa wykonawczego?

- Nowa przesłanka wykluczenia wykonawcy

- Ruch cen stali zbrojeniowej i betonów towarowych od III kw. 2009

- Nowe regulacje dotyczące podwykonawstwa

- Kosztorys w formie pisemnej i elektronicznej

- Naruszenie zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców w zamówieniach publicznych na obszarze budownictwa

- Ceny materiałów budowlanych w II kwartale 2012 r.

- Wydruk KRS z internetu - legalnym dokumentem

- Błędy w opisie sposobu obliczenia ceny w SIWZ

- Dochodzenie należności za prace projektowe

- Ważne dla inwestorów i wykonawców robót budowlanych w zamówieniach publicznych!!!

- Zmiana wynagrodzenia za roboty budowlane realizowane ze środków publicznych

- Opis sposobu oceny ofert - kryteria w zamówieniach na prace projektowe, w zamówieniach typu "zaprojektuj i wybuduj", w zamówieniach na roboty budowlane

- Nieprawidłowa stawka podatku VAT przy cenie ofertowej - błąd czy omyłka?

- Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów oraz stawek robocizny i narzutów w IV kwartale 2011 roku

- Wybór najkorzystniejszej oferty na roboty budowlane w świetle przepisów i możliwości doboru kryteriów

- Przykłady uchybień w doborze kryteriów stanowiących podstawę wyboru najkorzystniejszej oferty

- Wartość zamówienia publicznego na roboty budowlane

- Znaczenie i odpowiedzialność kosztorysanta w zamówieniach publicznych

- Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów oraz stawek robocizny i narzutów w III kwartale 2011 roku.

- Ceny materiałów budowlanych w III kwartale 2011 r.

- Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów oraz stawek robocizny i narzutów w II kwartale 2011 roku.

- Czego należy unikać przy zamawianiu robót budowlanych? Część II

- CENY MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH W II KWARTALE 2011 r.

- Czego należy unikać przy zamawianiu robót budowlanych? Część I

- Nowa przesłanka wykluczenia wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego

- Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów oraz stawek robocizny i narzutów w I kwartale 2011 roku.

- Rażąco niska cena w praktyce

- Ceny materiałów w I kwartale 2011r.

- Kosztorys powykonawczy - pytania i odpowiedzi

- Opis przedmiotu zamówienia w praktyce

- Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów oraz stawek robocizny i narzutów w IV kwartale 2010 roku.

- Ceny materiałów budowlanych w IV kwartale 2010r.

- Umowa o roboty budowlane, a zmiana stawki podatku VAT

- Rynek budowlany w III kwartale 2010 r.

- Podstawy prawidłowego ofertowania robót budowlanych

- Kosztorysant w budowlanym procesie inwestycyjnym

- Nowe przepisy w sprawie ochrony przeciwpożarowej

- Z praktyki budowlanej - kary umowne w wykonawstwie

- ZAGADNIENIA PROBLEMOWE - Baza normatywna

- Kosztorysowe stawki robocizny i narzuty w II kwartale 2010 roku

- Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów w II kwartale 2010 roku

- Umowa w działalności kosztorysowej

- Ceny materiałów budowlanych - II kwartał 2010r.

- Stawki robocizny kosztorysowej

- Ceny wybranych materiałów budowlanych od I kwartału 2008 r. do I kwartału 2010 r

- Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów oraz stawek robocizny i narzutów w I kwartale 2010 roku.

- Zadania zamawiającego w zamówieniach publicznych w procesie przygotowania inwestycji budowlanej do realizacji

- Stawki podatku VAT w budownictwie

- Zmiany w Prawie Zamówień Publicznych wprowadzone ustawą z dnia 5.11.2009 r.

- Rażąco niska cena - jeden z powodów odrzucenia oferty

- KALKULACJA KOSZTORYSOWA RUSZTOWAŃ

- Podział zamówienia na części - przykłady nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych

- Budynki pasywne i energooszczędne

- Kosztorys na roboty budowlane - źródłem informacji w procesie inwestycyjnym

- CENY I KOSZTY W BUDOWNICTWIE - III kwartał 2009 r.

- Wskaźniki ruchu cen wybranych obiektów budowlanych - III kwartał 2009 r.

- Co to jest arbitraż i jakie korzyści przynosi wybranie sądu polubownego (arbitrażowego)?

- STRUKTURA CENY ZA ROBOTY BUDOWLANE

- Zasady poprawiania omyłek w ofertach wykonawców

- Daleko idące zmiany w Prawie budowlanym

- Umowy o roboty budowlane

- CENY W BUDOWNICTWIE - podsumowanie roku

- Wynagrodzenie za prace kosztorysowe

- RAPORT O KOSZTACH W BUDOWNICTWIE
- III kwartał 2008 r.


- Nowe Kody CPV

- RAPORT O KOSZTACH W BUDOWNICTWIE
- II kwartał 2008 r.


- RAPORT O KOSZTACH W BUDOWNICTWIE
- I kwartał 2008 r.


- Zmiana cen robót w I kwartale 2008 r.

- PRAWO BUDOWLANE - zmiany w 2007 r.

- OPTYMALIZACJA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW

- Podstawy waloryzacji robót budowlanych

- IV kwartał 2007 - spowolnienie tempa wzrostu kosztów produkcji budowlanej

- RAPORT O STANIE RYNKU BUDOWLANEGO - III kw. 2007

- Aktualna sytuacja cenowa na tle zmian zachodzących w budownictwie

- Waloryzacja wynagrodzeń w umowach o roboty budowlane

- RAPORT O STANIE RYNKU BUDOWLANEGO - cz. II - branża instalacyjna (1 kw. 2007)

- NOWE PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH - sprawniejsze dysponowanie środkami publicznymi

- RAPORT O STANIE RYNKU BUDOWLANEGO - cz. I - branża budowlana (1 kw. 2007)

- CERTYFIKATY ENERGETYCZNE BUDYNKÓW. Nowy zawód: licencjonowany audytor energetyczny

- Kolejne zmiany w ustawie prawo zamówień publicznych - projekt ustawy

- NOWELIZACJA PRAWA BUDOWLANEGO - zwiększony zakres obowiązków właścicieli i zarządców obiektów budowlanych, nowy model organizacji służb nadzoru budowlanego.

- WYNAGRODZENIE W UMOWACH O ROBOTY BUDOWLANE - czy w świetle obowiązującego prawa można je zmienić?

- Kosztorys ofertowy odpowiedzią wykonawcy na warunki stawiane przez zamawiającego, przy uwzględnieniu "Polskich standardów kosztorysowania robót budowlanych".

- PROBLEM ZMIANY WYNAGRODZENIA ZA ROBOTY BUDOWLANE - przykład z praktyki

- Paradoks na tarasie

- Różnice w rozporządzeniach (Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 r. oraz z dnia 19 maja 2006 r.) w sprawie rodzajów dokumentów w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego... - przed i po nowelizacji

- Wpływ formy wynagrodzenia wykonawcy na przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

- Zmiany w ustawie "Prawo zamówień publicznych"

- Wyjaśnienia zwrotów i pojęć związanych z opisem przedmiotu zamówienia na roboty budowlane

- POLSKIE STANDARDY KOSZTORYSOWANIA ROBÓT BUDOWLANYCH

- Dialog środowiska budowlanego z ustawodawcami

- OPIS SPOSOBU OBLICZENIA CENY ZA ROBOTY BUDOWLANE - część II

- OPIS SPOSOBU OBLICZENIA CENY ZA ROBOTY BUDOWLANE

- Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie

- Jak określić wartość zamówienia publicznego na roboty budowlane w oparciu o program funkcjonalno - użytkowy?

- Wady Kosztorysów inwestorskich i Przedmiarów robót budowlanych

- Program funkcjonalno-użytkowy

- Przedmiar robót - czy zawsze wymagany w zamówieniach publicznych na roboty budowlane?

- Specyfikacje Techniczne Wykonania i Odbioru Robót w praktyce

- Przedmiot zamówienia w świetle projektu technicznego, przedmiaru i zawartej umowy

- Rosnące znaczenie kosztorysanta w budowlanym procesie inwestycyjnym

- Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych

Akty prawne


- Prawo zamówień Publicznych (po nowelizacji) - format .pdf (644 KB)

- ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 16 grudnia 2011 r. (Dz.U. Nr 282 poz. 1649)
w sprawie kwot wartości zamówień oraz konkursów, od których jest uzależniony obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej


- ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY
z dnia 2 września 2004 r.

w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego


- ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY
z dnia 18 maja 2004 r.

w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym


- ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 15 marca 2004 r.

w sprawie wzorów ogłoszeń przekazywanych Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych oraz Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich


- ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 30 marca 2004 r.

w sprawie regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań


- ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 7 kwietnia 2004 r.

w sprawie rodzajów dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy


- ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 7 kwietnia 2004 r.

w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego


OPIS SPOSOBU OBLICZENIA CENY ZA ROBOTY BUDOWLANE
OPIS SPOSOBU OBLICZENIA CENY ZA ROBOTY BUDOWLANE

Zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych zamawiający, przygotowując postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, musi opracować dokument p.n. Specyfikacje istotnych warunków zamówienia (SIWZ).

Specyfikacje są najważniejszym dokumentem zawierającym m.in. opis przedmiotu zamówienia, oczekiwania zamawiającego wobec podmiotów ubiegających się otrzymanie zamówienia, postanowienia i regulacje co do przebiegu postępowania, jego zakończenia, możliwości odwołania się do środków ochrony prawnej, a także wymogi odnośnie sposobu przygotowania ofert, ich form przedstawienia, oraz wymogi dotyczące sposobu obliczenia ceny.



Ostatni z punktów pt. "opis sposobu obliczenia ceny" - stanowi zbiór wymagań podanych przez zamawiającego, określający przede wszystkim metodę i podstawy sporządzenia kalkulacji kosztorysowej robót budowlanych przez wykonawcę, sposób i formę jej przedstawienia, a także sposób kalkulacji innych składników przedmiotu zamówienia. Należy mieć więc na uwadze, że "opis sposobu obliczenia ceny" będzie dotyczył wszystkich składników przedmiotu zamówienia publicznego tj. robót budowlanych, dostaw i usług.

Przedmiotem niniejszego artykułu będzie jedynie "opis sposobu obliczenia ceny na roboty budowlane".

Jak wynika z analiz SIWZ zamawiający w różny sposób radzą sobie z realizacją tego zapisu wymaganego przez ustawę Prawo zamówień publicznych. Niejasno sformułowane dyspozycje mogą stać się przyczyną nieprawidłowego obliczenia ceny przez oferentów, złożenia protestu przez uczestniczących w postępowaniu lub też mogą być źródłem sporów pomiędzy stronami już na etapie realizacji inwestycji.

Przyczyn wadliwego opisywania sposobu obliczenia ceny można upatrywać w różnych przekrojach, a mianowicie w:

  • sporadyczności przeprowadzania postępowań przez niektórych zamawiających, a co za tym idzie braku doświadczenia,
  • przygotowywaniu Specyfikacji przez pracowników administracyjnych i zespołów prawników, w większości przypadków bez konsultacji z kosztorysantami budowlanymi,
  • braku na rynku wydawniczym wystarczająco obszernych publikacji poświęconych zagadnieniom kalkulacji kosztorysowej1.

W praktyce "opis sposobu obliczenia ceny na roboty budowlane" zajmuje w SIWZ najczęściej góra pół strony, mylone są pojęcia i nazewnictwo, tworzone są sformułowania sprzeczne z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawach i rozporządzeniach.

Dla przykładu, w jednej ze SIWZ zamawiający zamieścił zapis, cyt. "Zabrania się wprowadzenia przez wykonawcę zmian do kosztorysu ofertowego. Błędy ujawnione w dokumentacji, specyfikacji technicznej i kosztorysie ofertowym wykonawca winien zgłosić zamawiającemu..."

Wykonawca od zamawiającego otrzymuje przedmiar robót, a nie kosztorys ofertowy. Należy się domyślać, że zamawiający zabronił dokonywać zmian właśnie w przedmiarze robót. Dopiero uzupełniony przez oferenta np. cenami jednostkowymi robót staje się wycenionym przedmiarem robót lub kosztorysem ofertowym.

W innym przypadku, zamawiający w SIWZ postanawia, że cyt. "Podana cena ofertowa jest ceną ryczałtowo-ilościową za wykonanie przedmiotu zamówienia".

A zatem jaki sposób wynagrodzenia proponuje zamawiający - ryczałt, który oznacza sumę globalną za wykonanie przedmiotu zamówienia, której nie można zmienić chyba, że poprzez decyzję sądu czy też wynagrodzenie ustalone w oparciu o dokonane, rzeczywiste obmiary?

I tutaj również należy domyślać się intencji zamawiającego, oczywiście w kontekście innych dokumentów, a mianowicie, że ceny jednostkowe robót, podane przez oferenta są wiążące i nienaruszalne w trakcie realizacji inwestycji, natomiast ogólna wysokość wynagrodzenia za roboty budowlane ma być określona po wykonaniu robót, na podstawie dokonanych obmiarów i określonych w ofercie cen jednostkowych.

Nie jest to częsty przypadek ale zdarza się, że zamawiający nie określają w Specyfikacji metody, którą wykonawca powinien skalkulować cenę na roboty budowlane, wychodząc z założenia, że układ i forma przedmiaru powinny wskazywać, czy należy uzupełnić go cenami jednostkowymi robót czy też należy sporządzić kalkulację szczegółową. Nic bardziej mylnego! Przedmiary dotyczące jednej inwestycji, sporządzane są przez kilku kosztorysantów branżowych, przy użyciu różnorakich systemów kosztorysowania i najczęściej nie mają jednolitej szaty graficznej. Stąd też poleganie na wyglądzie tego dokumentu i niedoprecyzowanie wymogów w kwestii metody może doprowadzić do złożenia protestu przez oferenta i do konieczności przeprowadzenia kolejnego postępowania.

Niejednokrotnie w SIWZ zamawiający nakazują przygotować kalkulację ofertową w oparciu o nieobowiązujące akty prawne, np. zarządzenie MGPiB z dnia 15 lipca 1996 w sprawie metod kosztorysowania obiektów i robót budowlanych. W świetle prawa, przywoływanie za podstawę kalkulacji nieaktualnych przepisów może być przyczyną skutecznego oprotestowania Specyfikacji. Zamawiający może jedynie podać wg jakich wzorców należy sporządzić kosztorys bez literalnego odwoływania się do konkretnej, nie mającej mocy prawnej regulacji.

W SIWZ można spotkać się również z takimi sformułowaniami jak, cyt. "Kosztorys ofertowy musi zawierać wszystkie aktualne pozycje przedmiaru robót bez zmian w nakładach dla danej pozycji."

W tym przypadku zamawiający wskazuje podstawy rzeczowe, podając w przedmiarze robót nr katalogu, tablicy i kolumny i zastrzegając przy tym nienaruszalność ilości roboczogodzin, nakładów materiałowych i sprzętowych.

W świetle obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno - użytkowego, obowiązkiem zamawiającego jest sporządzić przedmiar w którym klasyfikator katalogowy ma służyć jedynie uszczegółowieniu opisu pozycji przedmiarowej, a nie wskazaniu jednostkowych nakładów rzeczowych, jak to ma miejsce w przypadku przedmiaru do kosztorysu inwestorskiego.

Stąd też taki zapis narzucający wykonawcy zastosowanie konkretnych wielkości nakładów, również może zostać oprotestowany przez oferentów, jako niezgodny z przepisami.

Błędy w "opisie sposobu obliczenia ceny" można mnożyć tu bez końca, a zatem nasuwa się pytanie jak zamawiający winien opracować ten punkt Specyfikacji, aby był poprawny?



Przede wszystkim decydujący wpływ na zakres i treść "opisu sposobu obliczenia ceny" ma ustalenie przez zamawiającego formy wynagrodzenia wykonawcy. Zamawiający ma do wyboru dwie formy - pierwszą polegającą na określeniu ostatecznego wynagrodzenia w oparciu o rzeczywiste obmiary wykonanych robót lub też drugą zwaną wynagrodzeniem ryczałtowym.

W przypadku pierwszej formy wynagrodzenia zamawiający powinien, zgodnie z obowiązującymi przepisami (Ustawa o zamówieniach publicznych - art. 31, ust. 1, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego - par. 4, pkt 1) przekazać wykonawcy przedmiar robót. Przedmiar ten musi spełniać wymogi określone w przywołanym powyżej rozporządzeniu i bynajmniej nie są one takie same jak przy sporządzaniu przedmiaru stanowiącego podstawę kosztorysu inwestorskiego. Przede wszystkim przedmiar, który opisuje przedmiot zamówienia i który otrzymuje wykonawca robót, powinien zawierać:

  1. zestawienie robót podstawowych w kolejności technologicznej ich wykonania,
  2. szczegółowy opis robót lub wskazywać podstawy ustalające ten opis,
  3. wyliczenie i zestawienie ilości robót,
  4. wskazanie właściwych specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót.

Ad.1

Za roboty podstawowe uznaje się takie roboty, które obejmują minimalny zakres prac, które po wykonaniu są możliwe do odebrania pod względem ilości i wymogów jakościowych oraz uwzględniają przyjęty stopień scalenia robót. Oznacza to, że w dużej ilości przypadków opis roboty będzie inny niż przy stosowaniu bazy normatywnej (KNR-y, KSNR-y, KNNR-y), która obecnie jest nieobligatoryjna. Przykładem może być wykonanie ściany betonowej o wysokości 4 m i grubości 25 cm - do tej pory robota ta była opisywana za pomocą trzech pozycji, co było wynikiem specyficznego układu katalogu zawierającego nakłady: wykonanie ściany o wysokości 3 m i grubości 20 cm, dodatek z tytułu wysokości, dodatek z tytułu grubości. Podobnie było w przypadku dodatków z tytułu dodatkowego transportu.

Jeżeli zamawiający przyjmie natomiast wyższy stopień agregacji robót, przykładem może być ułożenie wykładziny łącznie z cokolikiem, z wykonaniem izolacji, wyrównaniem podłoża lub wykonanie fundamentu łącznie z robotami ziemnymi, umocnieniem wykopu, izolacją fundamentu.

Ad.2

Opis roboty powinien być na tyle szczegółowy, aby wykonawca mógł, w oparciu o swoje dane sporządzić prawidłową kalkulację. Dla ułatwienia, wymienione rozporządzenie dopuszcza możliwość wykorzystania klasyfikatora identyfikującego opis roboty znajdującej się w bazie normatywnej. Należy jednak zawsze mieć na uwadze, że odwołanie się do niego ma na celu określenie zakresu roboty podstawowej, zakresu prac pomocniczych oraz rodzaju użytych do budowy materiałów, a nie narzucenie wykonawcy wielkości nakładów, tak jak czyniono to w okresie obowiązywania bazy normatywnej. Również nie powinno się wskazywać wykonawcy, metody wykonania prac chyba że, wynika ona ze standardu i jakości robót.

Ad.3

Każda pozycja przedmiaru powinna zawierać nie tylko ilość robót ale ich wyliczenie, aby wykonawca mógł sprawdzić poprawność obliczeń, a w przypadku wątpliwości zwrócić się do zamawiającego z prośbą o wyjaśnienie.

Ad.4

Przy każdej pozycji przedmiaru powinien być wskazany numer właściwej specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych ( jeden numer specyfikacji technicznej może być przywoływany przy kilku pozycjach przedmiaru). Powiązanie przedmiaru ze specyfikacjami technicznymi ma na celu m.in. uszczegółowienie wymagań technicznych dla poszczególnych robót, wyjaśnienie zasad sprzedmiarowania robót ujętych w pozycjach i określenie zasad obliczania rzeczywistych ilości wykonanych robót, oraz podanie podstaw płatności, a także poinformowanie, które roboty uznane za tymczasowe będą kalkulowane łącznie z robotą podstawową, a które odrębnie. W tym drugim przypadku, w przedmiarze należy wydzielić oddzielne pozycje pozwalajace na dokonanie stosownej kalkulacji.

Zamawiający przekazując przedmiar wykonawcy, musi określić metodę wg której wykonawca ma sporządzić kalkulację ofertową - przy wykorzystaniu metody szczegółowej czy uproszczonej, a także formułę kalkulacyjną.



W obecnych warunkach, przy udzielaniu zamówień na roboty budowlane w trybie przetargowym lub w trybie negocjacji zaleca się stosowanie metody uproszczonej, w oparciu o ceny jednostkowe robót. Zastosowanie tej metody jest z wielu względów korzystne dla zamawiającego, ponieważ umożliwia ona sprawne porównywanie ofert, ich analizę w kontekście posiadanego kosztorysu inwestorskiego, a ponadto jest ona przejrzysta, a kalkulacja znacznie krótsza niż opracowana metodą szczegółową.

Dalej zamawiający powinien zawrzeć dyspozycje odnośnie m.in.:

  1. dokumentacyjnych podstaw obliczenia ceny za roboty budowlane,
  2. wymaganego stopnia agregacji robót,
  3. kalkulacji robót w warunkach szczegółowych,
  4. przyjętych zasad obliczania ilości robót,
  5. wymagań dotyczących sposobu określenia podstaw cenowych,
  6. materiałów, maszyn, urządzeń i konstrukcji, które powinny być wyłączone z kalkulacji lub też skalkulowane odrębnie,
  7. technik sporządzenia wyceny, sposobu i formy przedstawienia przez oferenta kalkulacji kosztorysowej,
  8. procedur w przypadku stwierdzenia braku danych w dokumentacji projektowej oraz specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót, rzutujących na wysokość ceny za roboty budowlane,


Na końcu powinny być zawarte klauzule i zastrzeżenia dotyczące m.in.:

    • zakazu ingerencji w treść przedmiaru (zakaz dopisywania pozycji, zmiany ilości robót, zmiany opisów
    • postępowania w przypadku braku cen przy pozycjach kalkulacyjnych,
    • zasad poprawiania przez zamawiającego omyłek rachunkowych w przedstawionej kalkulacji ofertowej,
    • innych wyżej nie wymienionych okoliczności.


Niektóre z wymienionych punktów wymagają komentarza i uszczegółowienia. Z uwagi na obszerność tekstu rozwinięcie tych zagadnień będzie tematem kolejnego artykułu.

W przypadku wynagrodzenia ryczałtowego zamawiający nie ma obowiązku przekazania wykonawcy robót przedmiaru robót (par. 4, pkt. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r.). Biorąc pod uwagę definicję ryczałtu z której wynika, że za ryczałt uznaje się cenę globalną za którą wykonawca zobowiązuje się wykonać przedmiot zamówienia, zobowiązywanie oferentów do kalkulacji kosztorysowej w oparciu o przedmiar przygotowany przez zamawiającego jest bezpodstawne.



Coraz więcej pojawia się opinii, że wykonawca powinien mieć wolny wybór co do sposobu określenia ilości robót i ich stopnia agregacji, podstaw i metod kalkulacji, a dowolność tego wyboru powinna wynikać z "opisu sposobu obliczenia ceny".

Takie podejście do zagadnienia ma swoje dobre i złe strony. Oferent koncentruje się na właściwym przedmiocie zamówienia wynikającym z dokumentacji, a nie tylko na przedmiarze otrzymanym od zamawiającego, jak to ma miejsce w większości przypadków. Poza tym eliminuje praktyki konkurentów polegające na drobiazgowej analizie wybranej oferty i doszukiwania się najmniejszych nawet uchybień w kalkulacji dotyczących np. zmiany wielkości nakładu któregoś z czynników. Takie postępowanie może prowadzić dalej do złożenia protestu, a w efekcie nawet do konieczności przeprowadzenia powtórnego postępowania o udzielenia zamówienia. A przecież znane są przypadki, gdzie wydłużająca się procedura doprowadziła do utraty źródła finansowania.

Minusem z pewnością jest rozbieżność cenowa ofert i konieczność wybrania nie najtańszej oferty ale najkorzystniejszej i to przez oferenta rokującego wykonanie przedmiotu zamówienia.

Należy również mieć na uwadze, że pozostawiając wykonawcy swobodę w doborze metod, stopnia agregacji robót oraz formy przedstawienia oferty, zamawiający otrzyma różnorodne, nieporównywalne, poza ceną końcową kalkulacje.


1 Jedynym materiałem pomocniczym z którego do tej pory mogli skorzystać zamawiający przy formułowaniu wymogów odnośnie sposobu obliczenia ceny na roboty budowlane, było wydawnictwo opracowane przez Stowarzyszenie Kosztorysantów Budowlanych i nieistniejące już Zrzeszenie Biur Kosztorysowania Budowlanego p.n. "Środowiskowe metody kosztorysowania robót budowlanych - ogólne wzorce i zasady kosztorysowania." Praktycznie skierowane ono było pod adresem wykonawców, których od 2001 r. przestały obowiązywać regulacje prawne, lecz również mogło stanowić podstawę do opracowania wytycznych dla "opisu sposobu obliczenia ceny" przez zamawiających. Czas przeszły jest tu użyty celowo, ponieważ obecnie przygotowywana jest, z uwagi na zmiany jakie miały miejsce ostatnio w naszej gospodarce, kolejna publikacja pn. "Polskie standardy kosztorysowania robót budowlanych", która zastąpi tracące aktualność "Środowiskowe metody...".

W ostatnim czasie weszła na rynek wydawniczy pozycja przygotowana pod kątem zamówień publicznych pt. "Wzorcowa dokumentacja przetargowa dla robot budowlanych" opracowana na zlecenie Urzędu Zamówień Publicznych przez WCPTOB "Wacetob", która jest przewodnikiem służącym opracowywaniu i stosowaniu wzorcowych dokumentów przetargowych i wzorów umów na roboty budowlane. Również ona może stanowić pomoc dla zamawiających przy sporządzaniu "opisu przedmiotu zamówienia".

Programy do kosztorysowania, programy kosztorysowe, kursy kosztorysowania, bazy cenowe