Artykuły

  1. Z praktyki budowlanej - kary umowne w wykonawstwie ...więcej

  2. ZAGADNIENIA PROBLEMOWE - Baza normatywna ...więcej

  3. Kosztorysowe stawki robocizny i narzuty w II kwartale 2010 roku ...więcej

  4. Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów w II kwartale 2010 roku ...więcej

  5. Umowa w działalności kosztorysowej ...więcej

  6. Ceny materiałów budowlanych - II kwartał 2010r. ...więcej

  7. Stawki robocizny kosztorysowej...więcej

  8. Ceny wybranych materiałów budowlanych od I kwartału 2008 r. do I kwartału 2010 r ...więcej

  9. Poziom i ruch cen obiektów budowlanych i ich elementów oraz stawek robocizny i narzutów w I kwartale 2010 roku....więcej

  10. Zadania zamawiającego w zamówieniach publicznych w procesie przygotowania inwestycji budowlanej do realizacji...więcej

  11. Stawki podatku VAT w budownictwie...więcej

  12. Zmiany w Prawie Zamówień Publicznych wprowadzone ustawą z dnia 5.11.2009 r....więcej

  13. Rażąco niska cena - jeden z powodów odrzucenia oferty...więcej

  14. KALKULACJA KOSZTORYSOWA RUSZTOWAŃ...więcej

  15. Podział zamówienia na części - przykłady nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych...więcej

  16. Budynki pasywne i energooszczędne...więcej

  17. Kosztorys na roboty budowlane - źródłem informacji w procesie inwestycyjnym...więcej

  18. CENY I KOSZTY W BUDOWNICTWIE - III kwartał 2009 r....więcej

  19. Wskaźniki ruchu cen wybranych obiektów budowlanych - III kwartał 2009 r....więcej

  20. Co to jest arbitraż i jakie korzyści przynosi wybranie sądu polubownego (arbitrażowego)? ...więcej

  21. STRUKTURA CENY ZA ROBOTY BUDOWLANE ...więcej

  22. Zasady poprawiania omyłek w ofertach wykonawców ...więcej

  23. Daleko idące zmiany w Prawie budowlanym ...więcej

  24. Umowy o roboty budowlane ...więcej

  25. CENY W BUDOWNICTWIE - podsumowanie roku ...więcej

  26. Wynagrodzenie za prace kosztorysowe ...więcej

  27. RAPORT O KOSZTACH W BUDOWNICTWIE
    - III kwartał 2008 r....więcej

  28. Nowe Kody CPV...więcej

  29. RAPORT O KOSZTACH W BUDOWNICTWIE
    - II kwartał 2008 r....więcej

  30. RAPORT O KOSZTACH W BUDOWNICTWIE
    - I kwartał 2008 r....więcej

  31. Zmiana cen robót w I kwartale 2008 r....więcej

  32. PRAWO BUDOWLANE - zmiany w 2007 r....więcej

  33. OPTYMALIZACJA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW...więcej

  34. Podstawy waloryzacji robót budowlanych...więcej

  35. IV kwartał 2007 - spowolnienie tempa wzrostu kosztów produkcji budowlanej...więcej

  36. RAPORT O STANIE RYNKU BUDOWLANEGO - III kw. 2007...więcej

  37. Aktualna sytuacja cenowa na tle zmian zachodzących w budownictwie...więcej

  38. Waloryzacja wynagrodzeń w umowach o roboty budowlane...więcej

  39. RAPORT O STANIE RYNKU BUDOWLANEGO - cz. II - branża instalacyjna (1 kw. 2007)...więcej

  40. NOWE PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH - sprawniejsze dysponowanie środkami publicznymi ...więcej

  41. RAPORT O STANIE RYNKU BUDOWLANEGO - cz. I - branża budowlana (1 kw. 2007)...więcej

  42. CERTYFIKATY ENERGETYCZNE BUDYNKÓW. Nowy zawód: licencjonowany audytor energetyczny ...więcej

  43. Kolejne zmiany w ustawie prawo zamówień publicznych - projekt ustawy ...więcej

  44. NOWELIZACJA PRAWA BUDOWLANEGO - zwiększony zakres obowiązków właścicieli i zarządców obiektów budowlanych, nowy model organizacji służb nadzoru budowlanego. ...więcej

  45. WYNAGRODZENIE W UMOWACH O ROBOTY BUDOWLANE - czy w świetle obowiązującego prawa można je zmienić? ...więcej

  46. Kosztorys ofertowy odpowiedzią wykonawcy na warunki stawiane przez zamawiającego, przy uwzględnieniu "Polskich standardów kosztorysowania robót budowlanych". ...więcej

  47. PROBLEM ZMIANY WYNAGRODZENIA ZA ROBOTY BUDOWLANE - przykład z praktyki ...więcej

  48. Paradoks na tarasie ...więcej

  49. Różnice w rozporządzeniach (Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 r. oraz z dnia 19 maja 2006 r.) w sprawie rodzajów dokumentów w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego... - przed i po nowelizacji ...więcej

  50. Wpływ formy wynagrodzenia wykonawcy na przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. ...więcej

  51. Zmiany w ustawie "Prawo zamówień publicznych" ...więcej

  52. Wyjaśnienia zwrotów i pojęć związanych z opisem przedmiotu zamówienia na roboty budowlane ...więcej

  53. POLSKIE STANDARDY KOSZTORYSOWANIA ROBÓT BUDOWLANYCH ...więcej

  54. Dialog środowiska budowlanego z ustawodawcami ...więcej

  55. OPIS SPOSOBU OBLICZENIA CENY ZA ROBOTY BUDOWLANE - część II ...więcej

  56. OPIS SPOSOBU OBLICZENIA CENY ZA ROBOTY BUDOWLANE ...więcej

  57. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie ...więcej

  58. Jak określić wartość zamówienia publicznego na roboty budowlane w oparciu o program funkcjonalno - użytkowy? ...więcej

  59. Wady Kosztorysów inwestorskich i Przedmiarów robót budowlanych ...więcej

  60. Program funkcjonalno-użytkowy ...więcej

  61. Przedmiar robót - czy zawsze wymagany w zamówieniach publicznych na roboty budowlane? ...więcej

  62. Specyfikacje Techniczne Wykonania i Odbioru Robót w praktyce ...więcej

  63. Przedmiot zamówienia w świetle projektu technicznego, przedmiaru i zawartej umowy ...więcej

  64. Rosnące znaczenie kosztorysanta w budowlanym procesie inwestycyjnym ...więcej

  65. Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych ...więcej

Akty prawne

  1. Prawo zamówień Publicznych (po nowelizacji) - format .pdf (644 KB) ...więcej

  2. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY
    z dnia 2 września 2004 r.

    w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego ...więcej

  3. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY
    z dnia 18 maja 2004 r.

    w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym ..więcej

  4. ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW
    z dnia 15 marca 2004 r.

    w sprawie wzorów ogłoszeń przekazywanych Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych oraz Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich ..więcej

  5. ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW
    z dnia 30 marca 2004 r.

    w sprawie regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań ..więcej

  6. ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW
    z dnia 7 kwietnia 2004 r.

    w sprawie rodzajów dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy ..więcej

  7. ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW
    z dnia 7 kwietnia 2004 r.

    w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego ..więcej

Podział zamówienia na części - przykłady nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych


Komentarz ORGBUD-SERWIS: Od momentu wprowadzenia w życie przepisów regulujących udzielanie zamówień publicznych, kontrowersje budziła problematyka podziału zamówienia na części - kiedy taka możliwość istnieje, a kiedy podział na części jest naruszeniem prawa?
To zagadnienie doskonale zostało opisane w artykule zamieszczonym w Informatorze Urzędu Zamówień Publicznych nr 2 - sierpień 2009r. łącznie z przykładami naruszenia przepisów wykazanymi w trakcie kontroli UZP - www.uzp.gov.pl.


Podstawą ustalenia wartości szacunkowej zamówienia jest, zgodnie z art. 32 ust. 1 i 4 ustawy Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, całkowite szacunkowe wynagrodzenie bez podatku od towarów i usług ustalone przez zamawiającego z należytą starannością, przy czym w przypadku udzielenia zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania, wartość zamówienia stanowi łączna wartość poszczególnych części zamówienia. Ponadto, w art. 32 ust. 2 ustawy sformułowany został zakaz dzielenia przedmiotu zamówienia na części oraz zaniżania jego wartości w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy. Przedmiotowe regulacje mają za zadanie zapobiec podziałowi dużych zamówień na mniejsze części w celu wyłączenia stosowania przepisów ustawy, a także nieuprawnionemu zastosowaniu przepisów odnoszących się do zamówień o wartości poniżej określonego progu. Podkreślenia wymaga przy tym fakt, iż prawidłowe oszacowanie wartości zamówienia ma zasadnicze znaczenie dla właściwego przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia. Przekroczenie bowiem przez szacunkową wartość zamówienia określonych ustawowo wartości progowych zobowiązuje zamawiającego do zastosowania w prowadzonym postępowaniu bardziej rygorystycznych przepisów. Odnoszą się one m.in. do miejsca publikacji o ogłoszeniu, terminu składania ofert, terminu ostatecznego rozstrzygnięcia protestu. Ustalenie wartości zamówienia poniżej progów, od których uzależniony jest obowiązek przekazywania Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich ogłoszeń o zamówieniach na dostawy i usługi uniemożliwia również wykonawcom składanie odwołań od rozstrzygnięć protestów przez zamawiającego.

Na gruncie ustawy Prawo zamówień publicznych można mówić o dwojakim podziale zamówienia na części:

  1. podział przedmiotu na kilka części (pakietów) w ramach jednej procedury przetargowej, polegający na dopuszczeniu składania ofert częściowych,
  2. podział przedmiotu zamówienia na kilka części, z których każda jest przedmiotem oddzielnego postępowania przetargowego.

Ad. 1) Co do zasady podział zamówienia na części w ramach jednej procedury przetargowej nie jest zabroniony, lecz stanowi uprawnienie zamawiającego, bowiem zgodnie z art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy, w przypadku dopuszczenia składania ofert częściowych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia zamawiający zamieszcza opis odpowiednich części zamówienia, co do których dopuszcza złożenie ofert częściowych. Podział taki może mieć charakter techniczny, pozwalając na sprawne przeprowadzenie procedury przetargowej, musi jednocześnie zapewnić zachowanie zasad wynikających z ustawy, powinien także co do zasady umożliwiać wykonawcom łatwiejszy dostęp do zamówienia (szerzej KIO w wyroku z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt KIO/UZP 1298/08).

Dokonując czynności ustalenia zakresu poszczególnych części zamówienia, zamawiający powinien mieć na celu otrzymanie jak najbardziej korzystnych ofert co do każdej części zamówienia. W takim przypadku determinująca dla zastosowania odpowiednich przepisów ustawy, zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 4 ustawy, będzie wartość całego zamówienia równa wartości postępowania.

Ad. 2) Innym przypadkiem jest sytuacja, gdy zamawiający realizując zamówienie na roboty budowlane, dostawy bądź usługi każdą z części czyni przedmiotem odrębnego postępowania. Z powyższą sytuacją mamy do czynienia w sytuacji gdy z góry ustalony jest zakres całego zamówienia, istnieje obiektywna możliwość jego jednorazowego udzielenia, lecz z pewnych względów zamawiający podejmuje decyzję o dokonywaniu zakupów sukcesywnie, czyli organizowaniu kilku następujących po sobie postępowań. O tym, czy mamy do czynienia z jednym zamówieniem publicznym, czy też zamówieniami odrębnymi rozstrzyga samodzielnie zamawiający, który w oparciu o posiadaną wiedzę oraz doświadczenie w zakresie prowadzonej działalności, najlepiej orientuje się w specyfice udzielanego zamówienia. Każdorazowy pojedynczy zakup jest częścią całego zamówienia, zatem ustalenie jego wartości powinno być dokonane z zastosowaniem analogicznej metody jak w przypadku jednego zamówienia podzielonego na części - art. 32 ust. 4 ustawy. Jeżeli więc zamawiający decyduje się udzielać zamówienia w częściach i organizuje kilka odrębnych postępowań, wówczas dla każdego postępowania musi stosować przepisy właściwe dla wartości całego zamówienia.

Decydując, czy w okolicznościach danej sprawy doszło do niedozwolonego podziału zamówienia na części należy odpowiedzieć na pytanie, czy mamy do czynienia z jednym zamówieniem, czy też z odrębnymi następującymi po sobie zamówieniami o tożsamych przedmiotach. Decyzja każdorazowo będzie indywidualna i zdeterminowana okolicznościami danej sprawy.

Pomocniczo należałoby wskazać, że w celu ustalenia powyższego zamawiający mogą się posługiwać m. in. następującymi kryteriami:

  • tożsamość przedmiotowa zamówienia (dostawy, usługi roboty budowlane tego samego rodzaju i o tym samym przeznaczeniu),
  • tożsamość czasowa zamówienia (możliwość udzielenia zamówienia w tym samym czasie),
  • możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę.

Wobec powyższego należy uznać, iż z odrębnymi zamówieniami będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy przedmiot zamówienia ma inne przeznaczenie lub nie jest możliwe jego nabycie lub wykonanie przez tego samego wykonawcę. Należy też pamiętać, iż decyzja o wszczęciu procedury przetargowej jest wynikiem realizacji wcześniejszych planów zamawiającego, zatem każde kolejne obiektywnie nieprzewidywalne zamówienie należy traktować jako zamówienie odrębne, a nie część zamówienia udzielonego poprzednio.

Poniżej przedstawiono przykładowe naruszenia opisywanych artykułów stwierdzone podczas przeprowadzonych przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych kontroli postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.

Kontrola nr 1:

Zamawiający realizując projekt współfinansowany ze środków UE ZPORR mający na celu ograniczenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery przeprowadził m.in. 4 postępowania przetargowe związane z realizacją robót budowlanych dla budynku szkoły oraz internatu. Powyższe roboty budowlane polegały na modernizacji kotłowni, a także demontażu starej i montażu nowej instalacji grzewczej w powyższych obiektach. Realizując przedmiotowy projekt zamawiający przeprowadził m.in. postępowania na:

  • modernizację centralnego ogrzewania w budynku szkoły,
  • modernizację kotłowni stałopalnej na gazową w budynku szkoły,
  • modernizację instalacji centralnego ogrzewania w budynku internatu,
  • modernizację kotłowni stałopalnej na gazową w budynku internatu.
Zamawiający oszacował wartość każdego z postępowań odpowiednio:
  • na kwotę: 209 527,82 zł (tj. 47 761,07 euro),
  • na kwotę: 158 853,63 zł (tj. 36 210,08 euro),
  • na kwotę: 117 375,45 zł (tj. 26 755,29 euro),
  • na kwotę: 156 432,62 zł (tj. 35 658,22 euro),
co łącznie daje kwotę 642 189,52 zł (tj. 146 384,66 euro).

Z uwagi na odrębne szacowanie wartości ww. zamówień, w każdym z ww. postępowań zamawiający stosował obowiązujący w dacie wszczęcia niniejszych postępowań art. 4a ust. 1 ustawy (uchylony nowelizacją ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r.), zgodnie z którym w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, którego wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 60.000 euro, nie stosuje się przepisów ustawy dotyczących obowiązku publikacji ogłoszeń w Biuletynie Zamówień Publicznych, terminów składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, terminów składania ofert, ofert wstępnych i ofert orientacyjnych oraz przepisów ustawy dotyczących odwołań i skarg.

W świetle powyższego stanu faktycznego należało ocenić, czy w przypadku współfinansowanego ze środków UE ZPORR projektu doszło do niedozwolonego podzielenia zamówienia na części. Za stwierdzeniem tego faktu przemawiały następujące argumenty:

  1. Przedmiotowe roboty budowlane wykonywane były w obrębie jednej miejscowości i jednego kompleksu pedagogicznego (ten sam adres budynków).
  2. Wszystkie zamówienia zostały udzielone przez tego samego zamawiającego.
  3. Zamówienia na roboty budowlane realizowane w budynku szkoły oraz internatu polegające na modernizacji kotłowni, a także demontażu starej i montażu nowej instalacji grzewczej, z uwagi na ich podobieństwo mogły być wykonane przez jedno przedsiębiorstwo (o czym świadczy także fakt, iż wszystkie zamówienia zostały udzielone jednemu wykonawcy). Do ich realizacji niezbędna była analogiczna wiedza fachowa oraz jednakowego rodzaju potencjał techniczny.
  4. Wszczęcie postępowań na roboty budowlane w każdej części nastąpiło w bardzo bliskich odstępach czasu (w przeciągu jednego miesiąca), podobnie jak zawarcie umów (w przeciągu jednego miesiąca). Również terminy wykonania robót w zakresie każdej części zostały wyznaczone na ten sam okres.
  5. We wszystkich czterech postępowaniach oferty złożyli niemal ci sami wykonawcy, co świadczy także o jednolitym charakterze robót stanowiących przedmiot zamówienia w każdym z tych postępowań.

Łącznie szacowana wartość kontrolowanych zamówień w zakresie postępowań przetargowych związanych z realizacją robót budowlanych dla budynku szkoły oraz internatu polegających na modernizacji kotłowni, a także demontażu starej i montażu nowej instalacji grzewczej w powyższych obiektach wynosiła 146 384,66 euro. Mając na uwadze dyspozycję obowiązującego w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania art. 4a ust. 1 ustawy, podnieść należy, iż niedopuszczalny podział zamówienia na części spowodował, że zamawiający nie dopełnił obowiązku publikacji ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych, zgodnie z dyspozycją art. 40 ust. 2 ustawy. Ponadto, ubiegający się o udzielenie przedmiotowych zamówień wykonawcy nie mogli korzystać z przysługującego im środka ochrony prawnej w postaci odwołania, co - biorąc pod uwagę wniesione w ramach niniejszych postępowań protesty - uniemożliwiło weryfikację działań zamawiającego przez organ odwoławczy.

Kontrola nr 2:

Zamawiający przeprowadził pięć postępowań w trybie przetargu nieograniczonego w ramach współfinansowanego ze środków UE ZPORR projektu. Przedmiotem zamówienia jednej z części projektu była modernizacja zakładu uzdatniania wody, w pozostałych czterech przedmiotem zamówienia była budowa sieci wodnokanalizacyjnej (budowa sieci wodnokanalizacyjnych na terenie kompleksu usług motoryzacyjnych, budowa sieci wodnokanalizacyjnej na terenie kompleksu usługowo-mieszkaniowego, budowa sieci wodnokanalizacyjnej na terenie strefy aktywności gospodarczej, budowa sieci wodnokanalizacyjnej na terenie kompleksu usługowo-mieszkaniowego).

Szacunkowa wartość kontrolowanych zamówień w zakresie budowy sieci wodnokanalizacyjnej, została ustalona przez zamawiającego odrębnie dla każdego postępowania na podstawie kosztorysów inwestorskich:

  • na kwotę: 6 174 000,00 PLN (tj. 1 525 649,90 EUR);
  • na kwotę: 3 850 000,00 PLN (tj. 951 368,98 EUR);
  • na kwotę: 5 101 000,00 PLN (tj. 1 260 502,12 EUR);
  • na kwotę: 6 033 000,00 PLN (tj. 1 490 807,55 EUR),
co łącznie daje kwotę 21 158 000,00 PLN (tj. 5 228 328,55 EURO)

W przekazanych wyjaśnieniach zamawiający wskazał, iż jego zdaniem art. 32 ust 4 ustawy nie ma zastosowania do przedmiotowego projektu, ponieważ nie było w nim ofert częściowych, ani zamówień udzielonych w częściach, gdyż w projekcie wyszczególniono całkowicie odrębne zadania, a przedmiot każdego z zadań (robót budowlanych) nie był podzielny. Każde z zadań posiadało odrębną lokalizację, osobną dokumentację techniczną, a także osobne pozwolenie na budowę. Zdaniem zamawiającego jedynym elementem łączącym te postępowania była wspólna nazwa projektu, w związku z tym nie może być mowy o podziale, czy konieczności łączenia wartości poszczególnych zamówień. Ponadto zamawiający podkreślił, iż zgodnie z definicją Prawa Budowlanego każda z ww. robót jest odrębnym obiektem budowlanym. Z uwagi na powyższy sposób szacowania wartości zamówienia, wartość żadnego z ww. postępowań nie przekraczała 5 mln euro, a więc zamawiający nie był zobowiązany do przekazywania ogłoszeń o zamówieniu Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, który to obowiązek wynikał z obowiązującego w dacie wszczęcia przedmiotowych postępowań art. 40 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym, jeżeli wartość zamówienia przekraczała wyrażoną w złotych równowartość kwoty 5 000 000 euro dla robót budowlanych oraz 130 000 euro dla dostaw i usług, zamawiający przekazywał ogłoszenie o zamówieniu Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich oraz Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych.

W kontekście opisanego stanu faktycznego należy podnieść, iż w przedmiocie sztucznego podziału zamówienia na części wypowiedział się Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 5 października 1998r. w sprawie Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej (C-16/98). Przedmiotowy wyrok zapadł na gruncie dyrektywy Rady 93/38/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. koordynującej procedury udzielania zamówień publicznych przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji (Dz. U. L 199, str. 84), lecz znajduje on zastosowanie również na gruncie obowiązującej wtedy – i mającej zastosowanie w kontrolowanym projekcie - dyrektywy z dnia 14 czerwca 1993 r. dotyczącej koordynacji procedur w zakresie udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane (93/37/EWG). Stosownie do art. 14 pkt 13 dyrektywy 93/38/EWG, zamawiający nie mogli obchodzić postanowień przedmiotowej dyrektywy poprzez dzielenie zamówienia na części lub używania specjalnych metod obliczania wartości zamówień. Podobna regulacja odnosząca się do dzielenia zamówienia na części została przewidziana w dyrektywie 93/37/EWG. Zgodnie z art. 6 pkt 4 tej dyrektywy, obiekt budowlany lub zamówienie nie mogło być dzielone z zamiarem uniknięcia stosowania dyrektywy. Natomiast w świetle art. 6 pkt 3, jeżeli obiekt budowlany podzielony został na kilka części, z których każda stanowiła przedmiot odrębnego zamówienia, wartość każdej z tych części powinna być uwzględniona przy obliczaniu wartości, od której stosowało się procedury przewidziane w dyrektywie w celu udzielenia zamówienia publicznego na roboty budowlane. Jeżeli łączna wartość części była nie mniejsza niż wartości, od której należało przestrzegać postanowień dyrektywy, przepisy dyrektywy stosowało się do wszystkich części. Wyjątkiem była sytuacja, gdy zamawiający mógł odstąpić od stosowania przepisów przedmiotowej dyrektywy w odniesieniu do tych części, których szacunkowa wartość, bez podatku od towarów i usług była mniejsza niż 1 000 000 euro, pod warunkiem, że łączna wartość szacunkowa tych części nie przekraczała 20 % łącznej wartości wszystkich części.

Zdaniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zasadnicze znaczenie dla odpowiedzi, czy mamy do czynienia z zamówieniem na jeden obiekt budowlany należy przypisać okoliczności, czy wynik całości robót budowlanych lub inżynieryjnych może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną. Wynika z tego, iż ocena czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym powinna być dokonana w świetle gospodarczych i technicznych funkcji, które będzie spełniał. Stwierdzenie takiej okoliczności powoduje, iż całość robót budowlanych udzielanych w kilku postępowaniach należy brać pod uwagę w kontekście ustalenia obowiązku stosowania przepisów dyrektywy. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazał w omawianym wyroku, iż istnienie jednego podmiotu zamawiającego i możliwość przeprowadzenia przez przedsiębiorstwo wspólnotowe całości robót opisanych w odnośnych zamówieniach może stanowić dowód potwierdzający istnienie obiektu budowlanego w rozumieniu dyrektywy. Zauważył również, iż jest zrozumiałe, że z powodów administracyjnych lub innych, program robót budowlanych zmierzających do wykonania obiektu budowlanego w rozumieniu dyrektywy może być przedmiotem kilku procedur, których inicjatywa pochodzi od różnych zamawiających. Może tak być na przykład w przypadku budowy drogi przechodzącej przez terytorium kilku władztw lokalnych, z których każde odpowiada administracyjnie za jej odcinek. W takim bowiem przypadku zdaniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości cel dyrektywy nie zostałby osiągnięty, jeżeli zakres stosowania dyrektywy byłby wyłączony z tego powodu, że szacowana wartość każdego odcinka obiektu budowlanego byłaby niższa od progu zastosowania dyrektywy. Z wykładni a maiori ad minus wynika, iż tym bardziej nie zostałby osiągnięty cel dyrektywy, jeżeli za odrębne zamówienia uznać budowę sieci wodnokanalizacyjnej w obrębie jednego władztwa lokalnego.

  1. W świetle powyższych ustaleń w toku kontroli należało ocenić, czy w przypadku realizowanego projektu doszło do sztucznego podzielenia zamówienia na części. Za taką ewentualnością przemawiały następujące argumenty:
  2. Przedmiotowe roboty wodnokanalizacyjne wykonywane były w obrębie jednego miasta, które samodzielnie spełnia funkcję techniczną i gospodarczą. Poszczególne zamówienia odnosiły się do robót wykonywanych na tym samym obszarze geograficznym.
  3. Wszystkie zamówienia zostały udzielone przez jednego zamawiającego.
  4. Zamówienia na budowę sieci wodnokanalizacyjnych z uwagi na ich podobieństwo mogły być wykonane przez jedno przedsiębiorstwo. Do ich realizacji niezbędna była analogiczna wiedza fachowa oraz jednakowego rodzaju potencjał techniczny.
  5. Wszczęcie postępowań na roboty budowlane w każdej części nastąpiło w bliskich odstępach czasu, podobnie jak zawarcie umów. Również terminy wykonania robót w zakresie każdej części zostały wyznaczone na ten sam okres.
  6. We wszystkich czterech postępowaniach oferty złożyli niemal ci sami wykonawcy, co świadczy także o jednolitym charakterze robót stanowiących przedmiot zamówienia w każdym z tych postępowań.

Łącznie szacowana wartość kontrolowanych zamówień w zakresie budowy sieci wodnokanalizacyjnej wynosiła 5 228 328,55 euro. Ustalenie przez zamawiającego wartości zamówienia indywidualnie, w stosunku do poszczególnych części zamówienia stanowiło naruszenie art. 32 ust. 4 ustawy. W konsekwencji, powyższe działanie zamawiającego, polegające na nie opublikowaniu ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej>stanowiło naruszenie art. 40 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych (dotyczy postępowań na roboty wodnokanalizacyjne, bez zakładu uzdatniania wody).

Kontrola nr 3:

Przedmiotem zamówienia była dostawa, instalacja i uruchomienie urządzeń podzielonych rodzajowo na części A-D:

  1. Aparat EKG 12 kanałowy 6 kpl.,
  2. System telemetryczny z 6 nadajnikami -1 kpl.,
  3. Stymulator endokawitarny dwukomorowy -6 kpl.,
  4. Defibrylator dwufazowy - 10 szt.

Zamawiający oszacował przedmiotowe zamówienie publiczne na kwotę 899 335,00 zł, co stanowi równowartość 205 000,00 euro, a następnie przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego według procedury właściwej dla tak oszacowanego zamówienia, tj. procedury właściwej dla zamówień o wartości poniżej progów unijnych wskazanych w wydanym na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie kwot wartości zamówień oraz konkursów, od których jest uzależniony obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich.

W toku kontroli ustalono, że przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego było piątym z kolei postępowaniem, dotyczącym tego samego przedmiotu, a urządzenia medyczne zamawiane w ramach kontrolowanego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, tj. aparaty EKG 12 kanałowe, system telemetryczny z 6 nadajnikami, stymulatory endokawitarne dwukomorowe, defibrylatory dwufazowe zamawiane były wcześniej w ramach jednej części zamówienia łącznie z urządzeniami, których dotyczy inne postępowanie, tj. pompami do kontrpulsacji wewnątrzaortalnej i aparatami do autotransfuzji.

Szacunkowa wartość w euro powyższego zamówienia udzielanego w postępowaniu wynosiła 178 709,83 euro, więc łączna szacunkowa wartość wszystkich zamawianych urządzeń medycznych w dwóch postępowaniach wynosiła 383 709,83 euro, zatem przekraczała kwotę 211 000 euro dla zamówień na dostawy lub usługi określoną w § 1 pkt. 2a ww. obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania rozporządzenia wydanego na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp.

Z powyższego wynikało, że zamawiający dokonał podziału zamówienia na dwie części lecz nie zsumował wartości tych części w celu zastosowania przepisów właściwych dla łącznej wartości podzielonego zamówienia przekraczającej progi unijne. Wskutek odrębnego oszacowania wartości zamówienia dla każdej z części zamawiający zastosował przepisy właściwe dla zamówień o wartości poniżej progów unijnych.

W świetle powyższych ustaleń stwierdzono, że doszło do niedozwolonego podzielenia zamówienia na części. Przemawiały za tym następujące argumenty:

  1. Wszystkie zamawiane w dwóch postępowaniach urządzenia są stosowane w kardiologii oraz kardiochirurgii i służą do diagnozowania, monitorowania lub korygowania wad serca lub centralnego układu krążenia.
  2. Wszystkie zamawiane urządzenia nabywane są w ramach jednej inwestycji realizowanej przez zamawiającego, tj. wyposażania w sprzęt medyczny nowego centrum klinicznego.
  3. Zamawiający dokonał zgrupowania wszystkich przedmiotowych urządzeń w ramach jednej z części wcześniej prowadzonych postępowań co potwierdza, że możliwe było jednoczesne, odpowiednio wczesne zaplanowanie zamówienia.
  4. Obydwa postępowania są adresowane do tej samej grupy wykonawców.
  5. W przekazanych wyjaśnieniach zamawiający potwierdzał, że połączenie zamawianych urządzeń w ramach jednej części jednego postępowania uzasadniały względy organizacyjne oraz potrzeba natychmiastowej dostawy urządzeń.

Dokonany przez zamawiającego podział zamówienia udzielanego uprzednio w ramach jednej z części zamówienia skutkował zastosowaniem do każdego z odrębnych postępowań przepisów właściwych dla zamówień o wartości poniżej progów unijnych. W konsekwencji przedmiotowe zamówienie nie zostało ogłoszone we właściwym publikatorze, tj. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, stosownie do art. 40 ust. 3 ustawy. Ponadto wykonawcy zostali pozbawieni możliwości skorzystania ze środków ochrony prawnej odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej oraz skargi do Sądu Okręgowego na rozstrzygnięcie KIO.

data dodania artykułu: 12.10.2009 r.

Design provided by Free Web Templates - your source for free website templates