RAPORT O KOSZTACH W BUDOWNICTWIE
- II kwartał 2008 r.
- II kwartał 2008 r.
W kwietniu 2008 r. inflacja wyniosła, jak podał GUS 4 procent, a więc nieco mniej niż w lutym br - 4,2 procent i w marcu - 4,1 procent. Pomimo systematycznie malejącej, w ostatnich dwóch miesiącach dynamiki wzrostu jest to wysoki poziom inflacji zważywszy, że celem NBP jest 2,5 procenta. Analitycy nie są nastawieni optymistycznie i prognozują, że szczyt inflacji nastąpi już niedługo, w sierpniu b.r. i osiągnie poziom 5 procent, natomiast roczny wskaźnik inflacji w 2008 r. przewidują na poziomie 3,7 procent.
Przyczyny inflacji, jak zwykle są bardzo złożone, lecz m.in. jej źródło upatruje się we wzroście dynamiki cen żywności, paliw i w efekcie wzroście kosztów transportu, wzroście cen surowców, wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz, wodę itd.
Podwyżki nie ominęły również branży budowlanej. Jak podaje GUS, ceny produkcji budowlano - montażowej w kwietniu 2008 r. były o 0,3% wyższe niż w poprzednim miesiącu. Najwyraźniej ta sytuacja uwidoczniła się przy kosztach wznoszenia budynków i budowli; inżynierii lądowej i wodnej (o 0,4%). Wzrosły również, chociaż nie tak mocno ceny wykonywania instalacji budowlanych (o 0,3%), przygotowania terenu pod budowę oraz wynajmu sprzętu budowlanego i burzącego z obsługą operatorską (o 0,2%), a także wykonywania robót budowlano - wykończeniowych (o 0,1%). W porównaniu z kwietniem ub. roku ceny produkcji budowlano - montażowej wzrosły o 6,2%.
To tyle jeśli chodzi o dane GUS-u. Wobec ich ogólnikowego charakteru sięgnąć należy po bardziej szczegółowe informacje, które pozwolą na zbudowanie precyzyjniejszego obrazu cenowego w budownictwie. Za materiał analityczny przyjęto informacje cenowe prezentowane przez firmę ORGBUD-SERWIS, będące wynikiem stałego monitoringu rynku budowlanego. Spójrzmy, jak obecnie, przy trwającej inflacji zmieniają się składniki cenotwórcze w kalkulacjach kosztorysowych robót budowlanych?
I. Stawki robocizny kosztorysowej, wskaźniki narzutów kosztów pośrednich i zysku
Drugi kwartał 2008r. jest kolejnym z rzędu okresem, w którym stawki robocizny kosztoryso-wej wzrastają o kilka procent w porównaniu do poprzednich kwartałów. Chociaż dynamika ich wzrostu nieco spowalnia, co widać z zestawienia danych na wykresach nr 1, 2, 3 i 4, to i tak, w zależności od branży robót można mówić o wyraźnym wzroście w granicach od 5,4% przy robotach inżynieryjnych do 7,1% przy robotach instalacyjnych sanitarnych.
Wykres 1
Wykres 2
Wykres 3
Wykres 4
Na razie nic nie wskazuje na to, że może się powtórzyć sytuacja z roku 2007 r. w której, zaburzeniem, o fatalnych skutkach dla niektórych firm wykonawczych, był wzrost kosztów za-trudnienia i tym samym kilkudziesięcioprocentowy wzrost kosztorysowych stawek robocizny. Szczególnie boleśnie odczuli ten fakt wykonawcy, którzy zawarli z inwestorami długofalowe umowy o roboty budowlane z wynagrodzeniem ryczałtowym. Z pomocą wówczas wystąpił Urząd Zamówień Publicznych zamieszczając na stronie internetowej wykładnię prawną dają-ca podstawy wykonawcom do podjęcia negocjacji z zamawiającymi o zmianę zawartych wcześniej umów.
Na razie analitycy uspakajają środowisko wykonawców prognozując, że rynek pracy ulegnie w najbliższym czasie niewielkiej poprawie. Szybkie tempo wzrostu gospodarczego w Polsce, systematycznie rosnące pensje i atrakcyjne oferty pracy sprawiają, że coraz więcej Polaków pracujących czasowo w państwach Unii rozważa swój powrót do kraju. Emigracja zarobkowa zacznie się powoli zmniejszać, podobnie jak było wcześniej, w przypadku Hiszpanii i Portu-galii. Obywatele tych państw po przystapieniu do Unii masowo emigrowali do najbogatszych państw europejskich, by potem powrócić do kraju.
Jest jeszcze jeden aspekt, który może napawać optymizmem naszych wykonawców. Jak podaje "Rzeczypospolita" pracownicy budowlani z Chin już trafili do naszych firm. Zaintereso-wanych ucieszy pewnie fakt, że Resort Pracy obecnie przygotowuje propozycję ułatwień przy zatrudnianiu cudzoziemców.
Powracając do analizy składników cenotwórczych, zmiany wskaźników kosztów pośrednich i zysku są praktycznie mało znaczące i kształtują się obecnie na poziomie: Kp - od 67% przy robotach inżynieryjnych do 71% przy robotach instalacji sanitarnych i elektrycznych, Z - od 13% do 14%.
II. Materiały budowlane, instalacyjne, elektryczne
Jak zmieniają się koszty materiałów w produkcji budowlano - montażowej najlepiej prześle-dzić jest na przykładzie wybranych obiektów budowlanych. Analizy przeprowadzono w po-dziale na grupę materiałów budowlanych, oraz grupę materiałów instalacyjnych (sanitarne i elektryczne). Zaprezentowane dane pokazują, w jak nierównomierny i różny sposób, na przestrzeni kilku lat zmieniały się koszty materiałów w realizacji inwestycji.
Okresem największej aktywności cen był koniec 2006 r. i trzy czwarte 2007 r. Ostatni kwartał 2007 r. to już wyhamowanie tempa wzrostu, które dodatkowo pogłębiło się w pierwszym kwartale 2008 r. Tymczasem w drugim kwartale 2008 r. odnotowano zmiany cen w górę średnio o 2% - 3% w przypadku materiałów budowlanych i 1%-2% w przypadku materiałów branży instalacyjnej. Przed nami jeszcze wzrost cen energii elektrycznej i gazu, co z pewnością przełoży się na kolejne zwyżki cen materiałów.
W drugim kwartale 2008 r. w znaczący sposób, w stosunku do ubiegłego okresu, wzrosły ceny: asfaltów drogowych (średnio o 13-14%), kształtowników stalowych (od 5% do 10% w zależności od rodzaju kształtownika), prętów stalowych żebrowanych (od 13% do 19%), blach stalowych czarnych (od 13% do 19%), bloków systemu SILKA (od 6% do 10%), elementów żelbetowych i betonowych (o kilka procent), ceny betonów (od 0,5% do 3%), suchych mieszanek tynkarskich i mas tynkarskich (niektóre wzrosły nawet o kilkanaście procent) itd. Wyraźny ruch cen zaobserwowano przy przewodach i kablach. Po spektakularnych obniżkach w ubiegłym kwartale ceny wzrosły w większości przypadków o 5% do 15%.
Ceny wyrobów ceramicznych ściennych i stropowych praktycznie nie zmieniły się, przy nie-których konkretnych wyrobach odnotowano nawet niewielkie spadki na poziomie 1-2%.
Spadki, chociaż niewielkie odnotowano również przy płytach styropianowych i płytach laminowanych papą.
Natomiast wyraźnie obniżyły się ceny płyt wiórowych typu OSB (od 21% do 26%), elementów systemów kominowych o małych średnicach (od 26% do 35%), ceny rynien dachowych z blachy cynkowo-tytanowej (od 18% do 26%) itd.
Z konieczności ograniczono się tutaj do podania kilku przykładów świadczących o bieżącej zmienności cen. Zainteresowanych szczegółami zachęcamy do zapoznania się z notowaniami firmy ORGBUD - SERWIS (www.orgbud.pl).
Przykłady kształtowania się wartości materiałów budowlanych i instalacyjnych w realizacji obiektów budowlanych.
Wykres 5
Wykres 6
Wykres 7
Wykres 8
Wykres 9
Wykres 10
Wykres 11
III. Ceny obiektów budowlanych
Pomimo mniejszej dynamiki wzrostu kosztorysowych stawek robocizny niż w ubiegłym kwartale oraz niejednolitej polityki producentów materiałów budowlanych, wzrost finalnych cen obiektów z zakresu budownictwa ogólnego jest porównywalny do minionego okresu i kształtuje się na poziomie średnio od 2% do 3,6%, o czym można się przekonać analizując poniżej zamieszczone tabele.
Wskaźniki wyrażone są w procentach odnoszących się każdorazowo do poprzedniego kwartału, któremu nadaje się wartość 100%. Stąd też dany wskaźnik określa zawsze procent zmiany cen w stosunku do poprzedniego kwartału. Tym samym, aby wyznaczyć wskaźnik dla okresów dłuższych niż jeden kwartał, wystarczy przemnożyć przez siebie wskaźniki kwartalne w odpowiednim przedziale czasowym, pamiętając że są to wskaźniki procentowe. Tak np. dla stanu surowego nadziemia budynków mieszkalnych wielorodzinnych w technologii tradycyjnej, wskaźnik wzrostu cen w ciągu roku, od III kwartału 2007 począwszy, stanowić będzie iloczyn: 1,1054 x 1,0514 x 1,0240 x 1,0353 = 1,23212 tzn. 123,21 %. Inaczej mówiąc cena wykonania stanu surowego nadziemia budynków mieszkalnych wzrosła w stosunku do II kwartału 2007 r. średnio o 23,21%.
Dla umożliwienia przeliczeń wartościowych, w kolumnie dotyczącej II kwartału 2007 podano wskaźniki cenowe odniesione do jednostek charakterystycznych wybranych obiektów lub grup obiektów i wyróżnionych w nich zakresów robót.
Budynki mieszkalne wielorodzinne w technologii tradycyjnej uprzemysłowionej, podpiwniczone, wykończenie standardowe
| Stany obiektu, obiekt | Udział % | 2007 r. | 2008 r. | |||
| zł/m2 p. u. | wskaźniki ruchu cen - % | |||||
| II kw. | III kw. | IV kw. | I kw. | II kw. | ||
| Roboty ziemne | 2,00 | 50,68 | 106,04 | 104,32 | 103,12 | 102,53 |
| Fundamenty | 4,35 | 110,06 | 105,32 | 102,95 | 102,42 | 105,60 |
| Konstrukcja ścian podziemia | 4,18 | 97,41 | 114,37 | 105,18 | 101,76 | 104,09 |
| Konstr. stropu nad piwnicą | 4,07 | 98,56 | 107,91 | 106,62 | 103,29 | 103,13 |
| Zerowy-surowy podziemia | 14,59 | 356,71 | 108,61 | 104,79 | 102,57 | 104,05 |
| Konstrukcja ścian nadziemia | 15,56 | 364,11 | 114,16 | 104,66 | 102,11 | 104,01 |
| Konstr. stropów nadziemia | 8,77 | 218,52 | 107,48 | 104,81 | 102,41 | 103,30 |
| Konstrukcja schodów | 2,07 | 48,01 | 108,31 | 107,98 | 104,35 | 104,78 |
| Konstrukcja dachu | 3,31 | 81,75 | 105,83 | 107,80 | 103,10 | 102,24 |
| Pokrycia dachowe | 2,57 | 65,59 | 108,14 | 103,64 | 101,66 | 102,11 |
| Surowy nadziemia | 32,28 | 777,98 | 110,54 | 105,14 | 102,40 | 103,53 |
| Ścianki działowe | 3,55 | 83,44 | 110,80 | 106,32 | 103,01 | 104,09 |
| Tynki i okładziny wewnętrzne | 9,05 | 212,07 | 108,12 | 108,13 | 104,30 | 103,93 |
| Stolarka okienna | 4,06 | 110,57 | 104,11 | 100,69 | 101,94 | 102,13 |
| Stolarka drzwiowa | 3,73 | 95,92 | 105,58 | 102,11 | 102,86 | 104,05 |
| Podłoża, posadzki, podłogi | 8,34 | 214,03 | 106,22 | 103,41 | 102,57 | 102,71 |
| Elementy ślusarsko-kowalskie | 1,01 | 21,65 | 110,39 | 112,09 | 103,06 | 109,16 |
| Malowanie | 1,73 | 38,63 | 109,55 | 109,36 | 105,64 | 105,05 |
| Elewacja | 5,45 | 135,21 | 108,00 | 104,33 | 103,25 | 102,87 |
| Różne pozostałe | 0,20 | 4,41 | 109,52 | 110,35 | 104,13 | 105,05 |
| Wykończeniowy | 37,12 | 915,93 | 107,27 | 104,97 | 103,25 | 103,52 |
| Instalacje wodno-kanalizacyjne | 4,56 | 114,04 | 107,22 | 103,94 | 102,82 | 103,67 |
| Instalacje gazowe | 1,26 | 31,10 | 108,46 | 103,71 | 103,63 | 103,12 |
| Instalacje c.o. | 6,06 | 150,65 | 107,18 | 104,25 | 103,33 | 103,52 |
| Instalacje elektryczne | 3,96 | 102,16 | 107,27 | 104,28 | 99,15 | 103,75 |
| Instalacje teletechniczne | 0,17 | 4,36 | 107,34 | 104,06 | 100,41 | 103,89 |
| Instalacje | 16,01 | 402,31 | 107,32 | 104,13 | 102,12 | 103,59 |
| RAZEM OBIEKT | 100,00 | 2452,93 | 108,51 | 104,86 | 102,69 | 103,61 |
Budynki mieszkalne jednorodzinne w technologii tradycyjnej - KOB1158 - wolnostojące, podpiwniczone, wykończenie standardowe, indywidualna kotłownia
| Stany obiektu, obiekt | Udział % | 2007 r. | 2008 r. | |||
| zł/m2 p. u. | wskaźniki ruchu cen - % | |||||
| II kw. | III kw. | IV kw. | I kw. | II kw. | ||
| Roboty ziemne | 4,03 | 113,00 | 107,96 | 106,56 | 104,38 | 104,02 |
| Fundamenty | 1,54 | 43,00 | 104,65 | 104,44 | 102,13 | 103,23 |
| Konstrukcja | 11,79 | 329,98 | 115,15 | 104,21 | 100,00 | 100,51 |
| Zerowy-surowy podziemia | 17,36 | 486,87 | 112,55 | 104,75 | 101,17 | 101,55 |
| Konstrukcja | 28,25 | 789,97 | 110,13 | 108,05 | 102,13 | 102,08 |
| Pokrycia dachowe | 6,87 | 192,00 | 106,77 | 104,88 | 102,33 | 103,41 |
| Surowy nadziemia | 35,12 | 982,62 | 109,47 | 107,44 | 102,16 | 102,33 |
| Ścianki działowe | 1,54 | 43,00 | 125,58 | 103,70 | 100,09 | 99,91 |
| Tynki i okładziny wewnętrzne | 4,80 | 135,02 | 107,41 | 103,45 | 103,33 | 103,23 |
| Stolarka z oszkleniem | 7,91 | 220,99 | 104,52 | 101,30 | 102,56 | 101,67 |
| Podłoża, posadzki, podłogi | 8,14 | 227,99 | 105,26 | 104,17 | 107,20 | 101,12 |
| Elementy ślusarsko-kowalskie | 0,57 | 16,00 | 109,38 | 108,57 | 102,11 | 107,63 |
| Malowanie | 1,29 | 36,00 | 111,11 | 107,50 | 104,88 | 104,21 |
| Elewacja | 5,05 | 142,00 | 105,63 | 106,67 | 104,38 | 103,59 |
| Różne pozostałe | 2,97 | 83,01 | 107,23 | 104,49 | 102,15 | 102,63 |
| Wykończeniowy | 32,27 | 906,62 | 106,91 | 103,98 | 104,03 | 102,28 |
| Instalacje wodno-kanalizacyjne | 6,37 | 177,98 | 102,81 | 102,73 | 102,13 | 102,60 |
| Instalacje gazowe | 0,83 | 23,20 | 107,76 | 102,00 | 104,08 | 101,73 |
| Instalacje c.o. | 5,12 | 142,99 | 106,99 | 104,58 | 104,38 | 103,11 |
| Instalacje elektryczne | 2,93 | 82,00 | 106,10 | 103,45 | 97,11 | 102,86 |
| Instalacje | 15,25 | 427,23 | 105,11 | 103,46 | 102,04 | 102,78 |
| RAZEM OBIEKT | 100,00 | 2794,58 | 108,52 | 105,27 | 102,56 | 102,24 |
Budynki handlowo-usługowe w technologii tradycyjnej - KOB2728 - wolnostojące, bez podpiwniczenia, wykończenie standardowe
| Stany obiektu, obiekt | Udział % | 2007 r. | 2008 r. | |||
| zł/m2 p. u. | wskaźniki ruchu cen - % | |||||
| II kw. | III kw. | IV kw. | I kw. | II kw. | ||
| Roboty ziemne | 2,21 | 36,30 | 106,06 | 104,42 | 103,23 | 102,60 |
| Fundamenty | 8,10 | 133,26 | 104,48 | 103,57 | 102,76 | 104,70 |
| Zerowy-surowy podziemia | 10,31 | 169,56 | 104,82 | 103,75 | 102,86 | 104,24 |
| Konstrukcja | 34,01 | 559,30 | 106,95 | 106,67 | 103,13 | 103,03 |
| Pokrycia dachowe | 3,74 | 61,46 | 109,52 | 104,35 | 104,17 | 104,00 |
| Surowy nadziemia | 37,75 | 620,77 | 107,21 | 106,43 | 103,23 | 103,13 |
| Ścianki działowe | 4,03 | 66,35 | 122,73 | 102,47 | 100,06 | 99,94 |
| Tynki i okładziny wewnętrzne | 4,73 | 77,71 | 106,41 | 103,61 | 103,49 | 103,37 |
| Stolarka z oszkleniem | 4,09 | 67,25 | 104,48 | 101,43 | 104,23 | 101,35 |
| Podłoża, posadzki, podłogi | 10,37 | 170,58 | 110,47 | 104,74 | 104,52 | 103,37 |
| Elementy ślusarsko-kowalskie | 3,50 | 57,51 | 110,53 | 106,35 | 102,99 | 108,99 |
| Malowanie | 1,16 | 19,15 | 105,18 | 104,43 | 103,77 | 104,55 |
| Elewacja | 3,61 | 59,44 | 105,00 | 104,76 | 104,85 | 102,60 |
| Różne pozostałe | 2,55 | 41,98 | 109,52 | 106,52 | 104,08 | 107,84 |
| Wykończeniowy | 34,05 | 559,96 | 109,80 | 104,20 | 103,59 | 103,60 |
| Instalacje wodno-kanalizacyjne | 3,69 | 60,71 | 104,92 | 103,13 | 103,03 | 102,94 |
| Instalacje c.o. | 5,12 | 84,18 | 104,71 | 103,37 | 103,26 | 102,11 |
| Instalacje wentyl.i klimat. | 5,21 | 85,64 | 102,33 | 102,27 | 104,44 | 102,13 |
| Instalacje elektryczne | 3,87 | 63,63 | 104,69 | 104,48 | 97,14 | 103,24 |
| Instalacje | 17,89 | 294,16 | 104,05 | 103,25 | 102,20 | 102,52 |
| RAZEM OBIEKT | 100,00 | 1644,45 | 107,28 | 104,83 | 103,14 | 103,30 |
Budynki garażowe w technologii tradycyjnej - KOB2668 - wolnostojące, bez podpiwniczenia, wykończenie standardowe
| Stany obiektu, obiekt | Udział % | 2007 r. | 2008 r. | |||
| zł/m2 p. u. | wskaźniki ruchu cen - % | |||||
| II kw. | III kw. | IV kw. | I kw. | II kw. | ||
| Roboty ziemne | 7,54 | 107,31 | 110,28 | 110,17 | 105,54 | 104,23 |
| Fundamenty | 17,04 | 242,43 | 114,58 | 102,55 | 99,29 | 100,36 |
| Zerowy-surowy podziemia | 24,59 | 349,74 | 113,26 | 104,83 | 101,26 | 101,63 |
| Konstrukcja | 37,13 | 528,24 | 115,19 | 102,17 | 102,12 | 101,15 |
| Pokrycia dachowe | 8,53 | 121,38 | 110,26 | 103,88 | 102,99 | 104,35 |
| Surowy nadziemia | 45,67 | 649,62 | 114,29 | 102,47 | 102,28 | 101,73 |
| Tynki i okładziny wewnętrzne | 3,51 | 49,98 | 110,00 | 109,09 | 104,80 | 100,19 |
| Stolarka z oszkleniem | 3,21 | 45,65 | 104,55 | 102,17 | 101,70 | 104,35 |
| Podłoża, posadzki, podłogi | 6,47 | 92,06 | 108,79 | 102,02 | 103,96 | 101,90 |
| Elementy ślusarsko-kowalskie | 4,60 | 65,39 | 103,08 | 104,48 | 102,86 | 103,06 |
| Malowanie | 1,00 | 14,21 | 108,57 | 105,26 | 106,25 | 105,18 |
| Elewacja | 2,40 | 34,10 | 108,82 | 108,11 | 103,75 | 105,76 |
| Różne pozostałe | 3,17 | 45,14 | 106,82 | 106,38 | 104,00 | 104,79 |
| Wykończeniowy | 24,36 | 346,52 | 107,08 | 104,86 | 103,69 | 103,05 |
| Instalacje elektryczne | 5,39 | 76,69 | 104,61 | 104,40 | 97,59 | 104,12 |
| Instalacje | 5,39 | 76,69 | 104,61 | 104,40 | 97,59 | 104,12 |
| RAZEM OBIEKT | 100,00 | 1422,57 | 111,75 | 103,72 | 102,12 | 102,14 |
Opracowała:
mgr inż. Renata Niemczyk
"ORGBUD-SERWIS"
60-916 Poznań
ul. Stablewskiego 43
tel./fax 0-61 864-25-91 do 94
data dodania artykułu: 31.05.2008 r.